Kurt Himpe
N-VA - schepen stad Izegem
  Startpagina
  Curriculum
  Agenda
|    
  Gemeenteraad
  Provincieraad
  Bevoegdheden
|    
  Verwijzingen
  Verkiezingen
  Publicaties
|    

 

     
  Contact stadhuis:
  Korenmarkt 10 | 8870 Izegem
  051- 33.73.00 | 0486- 63.46.13

  kurt.himpe@izegem.be 

 
  Contact privé: 
  Baronstraat 4 | 8870 Izegem
  0486- 63.46.13
  kurt.himpe@n-va.be
     
     
     

 

 

Persartikel

 

Persmededelingen

Persoverzicht

 

Boek zet geschiedenis borstelindustrie uitgebreid in de kijker

Krant van West-Vlaanderen

22 maart 2019

Op het hoogtepunt werkten er bijna 2.800 mensen in de Izegemse borstelindustrie. Op vandaag zijn er dat nog amper een paar honderd. Het verhaal van die op- en neergang en de rijke geschiedenis erachter heeft stadsmuseum Eperon d’Or nu te boek gesteld in ‘Borstels. Brushes. Brosses.’

Twee jaar geleden pakte Eperon d’Or al uit met een publicatie over de geschiedenis van de Izegemse schoennijverheid. ‘Chausures d’Iseghem’ rolde toen van de drukpersen. Dit keer pakt het museum uit met een lijvig boek over de borstelnijverheid, het tweede belangrijkste historische ambacht van de Pekkerstad.

‘Borstels. Brushes. Brosses. Van Izegems ambacht tot wereldwijde industrie’ brengt in 144 bladzijden het boeiende verhaal van de borstelnijverheid.

“We belichten daarin de historische wortels, maar hebben ook ruime aandacht voor de nog producerende bedrijven”, stipt conservator Hilde Colpaert aan. “Duizenden mannen en vrouwen hadden er hun broodwinning en enkele borstelfabrikanten zoals Eduard Deryckere kozen resoluut de weg van innovatie en schaalvergroting. Die mensen maakten van Izegem het Belgische centrum van de borstelnijverheid. De titel van het boek is een knipoog naar het verleden. Op de muur van een borstelfabriek vlakbij het station stond vroeger het opschrift ‘Borstels. Brushes. Brosses.’ geschilderd. De treinreizigers konden er niet naast kijken. Het opschrift bewees jarenlang de handelsrelaties met voornamelijk de Engels- en Franstaligen. De productie was dus niet alleen voor de Belgische markt. Dat vervulde mij persoonlijk toch met enige fierheid, want mijn groot- en over(over)grootouders verdienden namelijk ook hun brood in die sector.”

Linnencrisis

23 jaar geleden verscheen er al een beknopte geschiedenis van de borstelnijverheid in Izegem. Dat gebeurde toen naar aanleiding van het 15-jarig bestaan van het ondertussen verdwenen Borstelmuseum in de Baron de Pélichystraat. Stads- en museumgids José Naert was de drijvende kracht achter die publicatie en werd ook nu aangesproken om het historische overzicht te brengen.

“Maar dan uitgebreider, diepgaander en aangevuld met nieuwe gegevens”, vertelt hij. “Die nijverheid ontwikkelde zich al in de eerste helft van de 19de eeuw van een bescheiden ambachtelijke bezigheid tot een toonaangevende bedrijfstak met interregionale uitstraling. Halfweg die eeuw kreeg de stad te maken met een zware linnencrisis. Mensen vielen zonder werk. Er waren er die borstels voor die industrie maakten, maar toen die tak wegviel, gebruikten ze hun kennis om andere en meerdere soorten borstels te gaan produceren. Vanaf de tweede helft van de 19de eeuw drong de mechanisatie door en kwam het tot een massaproductie.”

Na de Eerste Wereldoorlog waren er in Izegem 41 fabrieken actief die werk verschaften aan bijna 1.600 Izegemnaren. Tegen 1930 liep dit op tot zo’n 2.750 borstel(hout)makers. “Vanaf 1929 sputterde de wereldeconomie en dat liet zich ook voelen in Izegem”, gaat José verder. “De export was ook al te sterk afgestemd op Engeland met zijn kolonies en er volgde een scherpe daling in de ontwikkeling van de borstelnijverheid. Net voor de Tweede Wereldoorlog waren er nog slechts 1.375 arbeiders in de borstelindustrie.” Het zag er dus niet goed uit voor de Izegemse borstelnijverheid. “Maar het overlevingsinstinct van de borstelmakers was op den duur groter dan dat van de schoenmakers”, vult erfgoedschepen Kurt Himpe (N-VA) aan. “De borstelmakerij is nog altijd aanwezig in de Izegemse industriële wereld, weliswaar compleet getransformeerd met een sterk afgeslankte personeelsbezetting, een ver doorgedreven automatisatie, een enorm gestegen productiviteit en geleid door een hedendaags management. Dankzij de ‘borstelmakerij 2.0’ kan onze stad nog altijd het predicaat van ‘borstelstad’ claimen, maar dan wel op een andere manier dan vroeger. Er zijn nog heel wat bedrijven in onze stad of elders, maar wel met Izegemse roots, actief in de borstelsector. Denken we maar aan de bedrijven Colpaert, Decof, PDC Brush, Dux International, Bhobo Brush, Essef en (borstelmachineproducent) Boucherie. De geschiedenis van deze bedrijven kreeg zijn weerslag in de publicatie.”

Meer dan historiek

In het boek is er naast de historiek ook aandacht voor de arbeidssituatie van de borstelmakers, de sociale organisaties, de werking en de organisatie van de borstelfabrieken, de productie en de verhandeling. Piet Van Coillie nam als wetenschappelijk medewerker van Eperon d’Or die taak op zich. Hij boog zich ook over de eindredactie. “De publicatie is een eerbetoon aan de duizenden mensen die in de borstelnijverheid werkten”, zegt hij. “Maar ze is ook een hulde aan de bedrijven die nog altijd actief zijn en de economische geschiedenis van onze stad verder doen leven en doen bloeien.”

Mensen die in de sector werkzaam zijn, reageren alvast verheugd op het initiatief om de rijke geschiedenis te boek te stellen. “Het gaat om een heel mooie uitgave waar we met plezier aan meegewerkt hebben”, vertelt Ludo Colpaert, die in zijn borstelfabriek langs de Prins Albertlaan de vijfde generatie vormt. “Er zijn heel wat spelers verdwenen, maar de overblijvers specialiseren zich in een bepaalde tak en dat is net de sleutel tot het voortbestaan van de sector in Izegem geweest. Ons werk heeft ook een (inter)nationale uitstraling. 90 procent van de nationale spelers mag deze regio als zijn uitvalbasis bestempelen. Weinig weten mensen weten dat. Daarom is het mooi dat zowel de geschiedenis als de huidige spelers in het boek aan bod komen.”

Het boek ‘Borstels. Brushes. Brosses’ is te koop in de museumshop van Eperon d’Or en kost 20 euro.

(Valentijn Dumoulein)